David Lynch ve Mutluluk

Lynch, "o" günün ne zaman geleceğini bize söyleyemeden 15 Ocak 2025 günü aramızdan ayrıldı.

Modern Bilim, Ulus Baker

“..Tarih içerisinde, toplumu laboratuvar olarak kullanan iktidar mekanizmaları da çok tanıdık. Sosyolojik bir incelemeyi, bir kent incelemesini pekala bir tür laboratuvarda yapılan bir deneye benzetebilirsiniz. Tek bir fark var belki, söz konusu laboratuvarın içinde yaşıyoruz, bilim adamının kendisi de yaşıyor…”

“Heidegger’in söylemek istediği bundan birazcık daha derin bir meseleydi. Modern bilimin kuruluşu, hayat içerisindeki bir akışı gözlemlemeyi ilke olmaktan çıkarmıştır. Yani Aristo, okyanustayken canlı olan bir yumuşakçayı çıkarıp inceleyip yerine bırakabilirdi, ya da karaya vurmuş, ölmekte olan bir yumuşakçanın ölümünü inceleyebilirdi. Ölüm orada hayatın bir vakası olarak vardı. O varlıkla ilişki, laboratuvar koşulları dediğimiz çerçevedeki ilişkiden çok farklıdır.”

-Ulus Baker, Sanat ve Arzu

Divan

“Divan, analitik tedavinin ilk günlerinden beri, hastaların uzanarak analistten uzağa bakmasıyla rol oynamıştır.

Bunun ardındaki fikir, serbest çağrışımı teşvik etmek için - bir analitik seans sırasında aklınıza gelen her şeyi sansürlemeden söylemek - bu uzanmış pozisyonda olmanın ve analiste bakmamanın daha kolay olmasıdır.

Arabada yan yana otururken, örneğin doğrudan göz teması kurmadığınızda, bir arkadaşınız ya da akrabanızla duygularınızı paylaşmanın daha kolay olabileceği konusunda benzerlikler bulabilirsiniz.

Bazıları uzanmanın analitik sürece elverişli bir alana girmelerine yardımcı olduğunu düşünse de, diğerleri bir sandalyede oturmanın daha yararlı olduğunu düşünmektedir. Bu, analistinizle görüşebileceğiniz bir konudur.”

https://psychoanalysis.org.uk/what-is-psychoanalysis/the-couch
Josefine Ayerza (2010). Visions of the Couch. https://www.lacan.com/journal9/?p=520

Kolektif Psikanaliz? (Çeviri)

Çeşitli etnografik kaynaklara göre, Kuzeydoğu Kuzey Amerika'daki İrokualar, Freud'dan yüzlerce yıl önce bir psikanaliz versiyonu formüle ettiler. Rüyaları, analiz edilmesi ve ele alınması gereken bastırılmış arzuların ve çatışmaların sembolik temsilleri olarak görüyorlardı. 

Ancak önemli bir fark, birinin rüyalarını sıklıkla kolektif olarak yorumlamaları ve ardından rüyayı gerçekleştirmeye çalışmalarıydı, çünkü rüya ruhtan veya daha büyük bir ruhtan gelen ciddi bir iletişim olarak kabul ediliyordu. 

Graeber & Wengrow'un "The Dawn of Everything" adlı kitabında bunu okumak, rüyalarımızı özelleştirmek ve metalaştırmak yerine, birbirimizin rüyalarını meşgul olunması ve gerçekleştirilmesi gereken kolektif iletişimler olarak ele alsaydık toplumsal düzenimizin ne kadar farklı olabileceğini hayal etmemi sağladı. 

Ele alınması gereken çatışmalara işaret eden bazı korkutucu rüyalarımız olsa da, spektrumun diğer tarafında, isyancı Raoul Vaneigem'in yazdığı gibi, "Biz sadece hayatı ve festivallerini hayal ediyoruz - onları gerçek yapalım!"

Kaynak: https://www.instagram.com/p/DEqHYIVyCWm/

Éric Laurent’in Jacques Lacan ile analizinden…

“Seansı kesiyor ve bana kapıya kadar eşlik ediyordu. Görünüşünde inanılmaz, teatral bir kötülük vardı; ağzı açıktı ama tek kelime etmiyordu .

Çiğ çiğ yeneceğimi düşünüyordum, ama bunun nedenine dair en ufak bir fikrim yoktu.

Dışarı çıktığımda farkında olmadan bir fırına girerek bir çeşit kek sipariş ettim. O çeşitteki, o isimdeki keki yeme isteğimi sağlayan nedenler zincirini görmeme yardım eden, ufak bir dil sürçmesi yaptım.

Ertesi gün, ‘çiğ çiğ yenmek’ hakkındaki o psikanalitik ders için ona teşekkür ederken, Lacan'a kendi hastalarımda da aynı tekniği kullanmak istediğimi söyledim.

'Ah!' dedi, bana kapıya doğru eşlik ederken, 'bunu yapmak için çok fazla deneyime ihtiyacın var'.”

Kaynak: Four Observations about the Scientific Concern, 1995

🖼️Open your mouth - Janina Tluczkiewicz

Gazze (Çeviri)

Greg Burris, Ariel Sharon'un Gazze'deki sömürge kasabalarının sadece ideolojik zorunluluğunu değil, aynı zamanda psikolojik gücünü de açıkça düşündüğünü söylüyor. Sharon, "Arapların her gece 500 metre ötede Yahudi ışıklarını görmelerini istiyorum" diyor.

Burris, İsrail yerleşimci sömürgeciliğinin kasıtlı olarak, tasarımı gereği Filistinlilerin zihinlerini daraltmayı ve kontrol etmeyi amaçladığını kanıtlıyor. Burris, "Sharon için" diyor, yerleşimler açık bir amaca hizmet ediyordu: Sadece Filistin topraklarını sömürgeleştirmek değil, aynı zamanda Filistinlilerin zihinlerini sömürgeleştirmek...

İsrailliler gece gökyüzünü aydınlatarak Filistinlilerin umutlarını azaltmak istiyordu ve Sharon "Yahudi ışıklarını" yakarak Filistinlilerin hayallerini söndürmek istiyordu. Elektrifikasyon lobotomi işlevi görecekti; aydınlatma ise boğma işlevi görecekti.

Kaynak: Psychoanalysis Under Occupation: Practicing Resistance in Palestine, Lara Sheehi & Stephen Sheehi

Yazar Hakkında

Atalay Çopur, Hacettepe Üniversitesi’nden Psikoloji lisans ve Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimi almış bir klinik psikologdur. Özneleşme Denemeleri’ndeki fikir ve yazıların üretimini gerçekleştirmektedir. 

İletişim için atalaycopur.psikanaliz@gmail.com adresine elektronik posta gönderebilirsiniz.

Özneleşme Denemeleri Nedir?

Özneleşme Denemeleri, psikanalizin felsefesini (ya da felsefenin psikanalizini) öznel bir noktadan gerçekleştirir ve bu izlenimleri okuyucuya sunar.

Özneleşme Denemeleri, en başta Sigmund Freud’un ortaya koymuş ve geliştirmiş olduğu “konuşma tedavisi”ne dair düşünce yazılarını, kuramsal çeviri-yorumlama girişimlerini, bunun yanında çeşitli konuları, bir araya getirir. Bunu yaparken önceki girişimlere başvurarak kendi öznel anlayışını oluşturmayı hedefler. Bu anlayışın ötesine geçmeyi, bozmayı, yeniden inşa etmeyi amaçlayan diğer fikir üreticileri ve meraklı kişiler için de bir referans noktası olmayı amaçlar.

Özneleşme Denemeleri, aynı zamanda psikanalizin sanat dallarındaki görünümlerini, ya da sanatın psikanalizdeki tezahürlerini incelemeyi de hedeflemektedir.